Λέγεται ίσως από κάθε γενιά, αλλά στην εποχή μας είναι ζωτική ανάγκη η ενεργοποίηση της πλειοψηφίας της κοινωνίας για την υπεράσπιση της ζωής και της ειρήνης. Η εναλλακτική στον δρόμο της κλιματικής κατάρρευσης, της φτώχειας και του πολέμου πρέπει να επιβληθεί από τη συντριπτική πλειοψηφία της ανθρωπότητας: από όσους και όσες δεν αποδέχονται να επιφέρει η ευμάρειά τους την εξαθλίωση των άλλων· από αυτούς και αυτές που μεγάλωσαν με την προσδοκία ότι οι πόλεμοι είναι μια ιστορία του παρελθόντος που μας δίδαξε τα πιο επίπονα μαθήματα. Τι μπορεί πραγματικά να σταματήσει την καταστροφική δύναμη που εξολόθρευσε τη Γάζα; Ποιος παράγοντας μπορεί να βάλει φραγμό σε γκροτέσκες φυσιογνωμίες τύπου Τραμπ που απειλούν με εξαφάνιση ολόκληρους πολιτισμούς; Πώς θα διαψευστούν οι προσδοκίες όσων θέλουν να συνηθίσουμε να βλέπουμε τα σώματα των δικών μας ανθρώπων μέσα σε φέρετρα σκεπασμένα με τη σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Δεν μπορούμε πια να βασιζόμαστε στο μεταπολεμικό διεθνές σύστημα που επιχείρησε να θέσει κανόνες για τα μέσα και τα εργαλεία που αξιοποιούν τα κράτη στις μεταξύ τους σχέσεις ή για το πώς συμπεριφέρονται στους πολίτες τους. Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, άλλωστε, αυτό το σύστημα αποδείχθηκε πολλάκις ετεροβαρές: ήταν πάντα απείρως πιο πιθανό να καταδικαστείς για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας αν τα διέπραττες εναντίον όσων είχαν την τύχη (ή την ατυχία) να είναι σύμμαχοι της Δύσης, παρά αν ενεργούσες εξ ονόματός της.
Η ζοφερή πολιτική εικόνα που διαγράφεται πάνω από την Ευρώπη δεν μπορεί να κρύψει όσα συγκλονιστικά συνέβησαν τα τελευταία χρόνια στη Δυτική Ασία. Η μεγαλύτερη συγκέντρωση πυρός από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, σε συνδυασμό με τον πιο ισχυρό μηχανισμό προπαγάνδας που γνώρισε η ανθρωπότητα, δεν έκαμψε τους λαούς που δέχτηκαν τη βία των ιμπεριαλιστών. Ο Λίβανος, η Υεμένη, το Ιράν, με πρωτεργάτρια πάντα τη Γάζα, αρνήθηκαν να υποταχθούν στα κελεύσματα των ισχυρότερων δολοφόνων του πλανήτη. Με αφάνταστο κόστος, με ιστορίες φρίκης που είναι αδύνατο να κατανοήσουμε από τόσο μακριά, έμειναν αλύγιστοι και μάχονται για την ανεξαρτησία τους. Πώς γίνεται να πιστεύουμε στην Ευρώπη ότι ο εχθρός είναι ανίκητος, αν έχει γνωρίσει ήδη την πρώτη του ήττα εκεί;
Ο αγώνας, οπωσδήποτε, συνεχίζεται. Δεν έχει κριθεί ακόμη το αποτέλεσμα. «Δεν υπάρχει μόνο ένας δρόμος προς την απελευθέρωση», επαναλαμβάνουν οι Παλαιστίνιοι τα τελευταία χρόνια, και οφείλουμε να τους ακούσουμε. «Δεν χρειάζεται να είμαστε όλοι ίδιοι και ίδιες», μας διδάσκει κάθε αξιομνημόνευτο λαϊκό κίνημα που έβαλε δύσκολα στους από πάνω μας. Χρειάζεται μια κοινή γλώσσα αντίστασης και δημιουργίας. Αλλά χρειάζεται και έμπνευση. Εδώ χωλαίνουμε, ας το παραδεχτούμε: σπάνια νιώθει μια αγωνίστρια ότι ο χρόνος που θα αφιερώσει σε οποιαδήποτε συλλογική δραστηριότητα θα αποδώσει —στο σύνολο, όχι στην ίδια— ένα ανάλογο, μετρήσιμο αποτέλεσμα.
Η συλλογική δράση καμιά φορά δημιουργεί ξέφωτα όπου τρυπώνει η έμπνευση, η αίσθηση ότι αποτελείς κομμάτι ενός συνόλου που εργάζεται προς την ίδια κατεύθυνση. Το Φεστιβάλ Αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη (10–11 Οκτωβρίου), που θα γεμίσει τον Λυκαβηττό με τα χρώματα της αντίστασης, είναι ένα από αυτά. Η εστίασή του είναι διπλή: αφενός, όποιος και όποια βιώνει κρατικές ή άλλες διώξεις για τη δράση του/της δεν θα μείνει μόνος/η· αφετέρου, οι φωνές από τη Γάζα και την Παλαιστίνη πρέπει να σπάνε το τείχος της σιωπής των κυρίαρχων ΜΜΕ και να ακούγονται δυνατά στους πολίτες της Δύσης.
Τις ίδιες μέρες, το Global Sumud Flotilla, που έφερε εις πέρας τις δύο μεγάλες θαλάσσιες αποστολές προς τη Γάζα, θα συνεδριάζει στη Μαλαισία για να μετασχηματιστεί σε ένα διεθνιστικό κίνημα αλληλεγγύης και υπεράσπισης της ειρήνης. Ο αγώνας ενάντια στη γενοκτονία αποκάλυψε ένα διεθνές πλέγμα συνενοχής που φέρνει τον εχθρό πολύ πιο κοντά από όσο νομίζουμε.
Στην Ελλάδα, το αποκρουστικό πρόσωπο της συνεργασίας με το κράτος-απαρτχάιντ απειλεί να εκτρέψει τον χαμηλής έντασης ανταγωνισμό με την Τουρκία σε πιο θερμά μονοπάτια. Βασικό καθήκον για κάθε άνθρωπο που αγαπά την ειρήνη είναι η αποτροπή αυτού του σεναρίου. Η διεθνής δικτύωση των αντιπολεμικών κινημάτων θα είναι μια εξαιρετικά πολύτιμη συμβολή σε αυτή τη μάχη.
Ο εφησυχασμός και η αδράνεια είναι πολυτέλειες που, δυστυχώς, δεν μας επιτρέπονται. Ποιος δεν θα ήθελε να απολαύσει ήσυχος και ξένοιαστος τον περιορισμένο ελεύθερο χρόνο του; Δεν είναι παράλογο ούτε συντηρητικό να θέλεις να ζήσεις ήρεμα. Αλλά έξω από το παράθυρό σου τίποτα δεν προμηνύει ηρεμία. Η δικαιοσύνη δεν θα έρθει από ψηλά ούτε από πολιτικές ηγεσίες που κάνουν τα πάντα για να χωρέσουν στον ζουρλομανδύα της κυρίαρχης πολιτικής. Εμείς πρέπει να την επιβάλουμε, με όλα τα μέσα που διαθέτουμε.
